Küçük çocuklarda vurma ve ısırma davranışı aileyi çok zorlayabilir. Bu davranışlar çoğu zaman "kötülük" değil; dilin sınırlı olması, dürtü kontrolünün gelişmekte olması, yorgunluk, kıskançlık, aşırı uyarılma veya sınır ihtiyacıyla ilişkilidir. Yine de davranış güvenli biçimde durdurulmalıdır.
Bu yazı genel ebeveynlik rehberidir. Davranış çok sık, yoğun, tehlikeli hale geliyorsa; çocuk kendine veya başkasına ciddi zarar veriyorsa; gelişimsel, duyusal veya iletişim kaygıları eşlik ediyorsa uzmana danışın.
Bu Yazıda Ne Bulacaksınız?
- Vurma ve ısırma neden olur?
- O anda nasıl yanıt verilir?
- Sonrasında ne öğretilebilir?
- Tekrarları azaltmak için ne yapılabilir?
- Ne zaman destek alınmalı?
Önce Güvenlik
Davranış anında ilk hedef uzun açıklama değil güvenliktir. Çocuğun elini veya bedenini nazik ama net biçimde durdurun: "Vurmak yok. Can acıtıyor." Sonra zarar gören çocuğa veya kişiye bakım verin.
Çocuk çok yükselmişken uzun konuşmalar genellikle işe yaramaz. Kısa ve tutarlı cümle daha anlaşılırdır.
Davranışın Altındaki İhtiyacı Anlamak
Şu sorular tekrarları azaltmaya yardımcı olabilir:
- Aç mı, yorgun mu?
- Çok kalabalık veya gürültülü ortamda mı?
- Oyuncağı paylaşmakta mı zorlandı?
- Duygusunu kelimeyle anlatamıyor mu?
- İlgiye mi ihtiyaç duyuyor?
- Yeni kardeş, kreş, taşınma gibi değişim var mı?
Nedeni anlamak davranışı onaylamak değildir; daha iyi sınır koymaya yardım eder.
Ne Öğretebiliriz?
Davranış geçtikten sonra kısa alternatifler gösterin:
- "Kızdım" demeyi modellemek
- Yastığa vurmak yerine ayağını yere basmak
- "Benim sıram" demek
- Isırma yerine diş kaşıyıcı teklif etmek
- Oyuncağı istemek için el uzatmak
Bu beceriler bir kez anlatınca yerleşmez. Çok tekrar gerekir.
Tekrarları Azaltmak
Önceden tahmin edilebilen durumlarda ortamı düzenleyin. Yorgun çocukla uzun market turu, aç çocukla paylaşım oyunu veya çok kalabalık oyun alanı daha zorlayıcı olabilir.
Sınır koyma dili için 2 Yaş Krizleri yazısı tamamlayıcıdır.